W samym sercu toruńskiej starówki, tuż obok domu Mikołaja Kopernika, mieści się miejsce, które zatrzymało czas. Muzeum Zabawek i Bajek to kolekcja niemal tysiąca eksponatów zgromadzonych w jednym pomieszczeniu zabytkowej kamienicy. Dla starszych pokoleń to sentymentalna podróż do własnego dzieciństwa, dla najmłodszych – odkrycie, że zabawa bez tabletu czy konsoli wcale nie była nudna. A wszystko to z opowieścią pełną pasji, która sprawia, że niepozorne na pierwszy rzut oka muzeum potrafi zatrzymać gości na dobrą godzinę.
- niemal tysiąc unikalnych eksponatów
- możliwość dotykania niektórych zabawek
- lalki z całego świata
- nostalgiczne zabawki z PRL-u
- pasjonujące opowieści przewodnika
Co kryje zabytkowa kamienica przy ulicy Świętego Ducha
Muzeum zajmuje jeden duży pokój, co brzmi skromnie. Ale gdy przekracza się próg, wzrok ginie w morzu kolorów i kształtów. Na stołach, regałach, parapetach – wszędzie ustawione są lalki, misie, kolejki, samochodziki, wózki dla lalek, domki, klocki, gry planszowe. Eksponaty pochodzą z różnych epok, od początku XIX wieku aż po lata 80. XX wieku. Najstarsza lalka ma prawie dwieście lat i to właśnie ona otwiera opowieść o tym, jak zmieniała się zabawa na przestrzeni pokoleń.
Kolekcja nie jest zamknięta w gablotach. Można podejść blisko, przyjrzeć się detalom, a niektóre zabawki – za zgodą przewodnika – nawet dotknąć. To nie jest typowe muzeum, gdzie zwiedzający przemykają w ciszy między eksponatami. Tu liczy się historia każdego misia, każdej lalki, każdego nakręcanego na kluczyk samochodziku.
Lalki, które mają duszę
Serce kolekcji stanowią lalki z całego świata. Woskowe, porcelanowe, papier mâché, celuloidowe, plastikowe i gumowe – każda technika produkcji reprezentowana jest przez piękne egzemplarze. Szczególną uwagę zwracają lalki z polskiej fabryki Adama Szrajera w Kaliszu. Te studziesięcioletnie „Krakowianki” o błękitnych, kryształowych oczach były kiedyś dumą polskiego rzemiosła. Mówiono, że kryła się w nich prawdziwa polska dusza.
Nie mniej urokliwa jest szrajerowska „Piękność o Sennych Oczach” – lalka o tak delikatnych rysach, że trudno uwierzyć, iż powstała ponad wiek temu. Obok nich francuskie i niemieckie lalki, które reprezentują szczyt europejskiego kunsztu. A dla współczesnych dziewczynek ciekawostka – pierwsza lalka Barbie, która zapoczątkowała rewolucję w świecie zabawek.
Zabawki z czasów PRL-u i nie tylko
Dla osób, które pamiętają czasy PRL-u, wizyta w muzeum to czysta nostalgia. Wańki-wstańki, ołowiane żołnierzyki, książeczki z ruchomymi postaciami, koniki na biegunach – wszystko to budzi wspomnienia własnych zabaw. Są tu kolejki elektryczne, które kiedyś były marzeniem każdego chłopca, nakręcane na kluczyk samochodziki i gra „Mózg elektryczny”, nad którą pochylały się całe rodziny.
Współczesne dzieci, oswojone z najnowszymi technologiami, odkrywają zupełnie inny świat. Świat, w którym do zabawy wystarczyło niewiele – wyobraźnia, kilka klocków i trochę czasu. Przewodniczka z pasją tłumaczy, jak działały poszczególne zabawki, pokazuje projekcje starych bajek na dawnych projektorach. Dzieciaki patrzą z zaciekawieniem, dorośli wzdychają z rozrzewnieniem.
Najstarsza lalka w kolekcji ma prawie 200 lat i pochodzi z początku XIX wieku. To woskowy eksponat, który przetrwał przez pokolenia jako rodzinna pamiątka, zanim trafił do muzeum.
Przewodniczka, która robi różnicę
To, co wyróżnia Muzeum Zabawek i Bajek na tle innych podobnych miejsc, to nie tylko kolekcja, ale przede wszystkim sposób jej prezentacji. Zwiedzanie odbywa się z opowieścią – pani przewodnik zna historię praktycznie każdego eksponatu. Opowiada z taką pasją i zaangażowaniem, że nawet dzieci, które zwykle nie potrafią się skupić, słuchają z zapartym tchem.
Wizyta w muzeum to nie bieg po salach z rzutem oka na eksponaty. To prawdziwa lekcja historii, ale podana w sposób, który wciąga. Czterdzieści minut, godzina – czas płynie niepostrzeżenie, gdy słucha się opowieści o tym, jak bawili się nasi przodkowie.
Dla kogo jest to muzeum
Muzeum Zabawek i Bajek to miejsce międzypokoleniowe. Dzieci poznają świat zabawek sprzed ery komputerów i smartfonów. Rodzice wracają wspomnieniami do własnego dzieciństwa. Dziadkowie i pradziadkowie przeżywają sentymentalną podróż do lat młodości. Każde pokolenie znajdzie tu coś dla siebie.
Szczególnie polecane dla rodzin z dziećmi w wieku szkolnym – maluchom może być trudno wysłuchać całej opowieści, ale starsze dzieci świetnie się bawią odkrywając, jak wyglądała zabawa ich rodziców czy dziadków. Muzeum organizuje też warsztaty artystyczne i literackie dla dzieci i młodzieży, inspirowane prezentowaną kolekcją.
W muzeum znajduje się także wystawa archiwalnych fotografii dokumentujących szczęśliwe dzieciństwo z minionych lat. To doskonałe uzupełnienie kolekcji zabawek – pokazuje, jak wyglądała codzienna zabawa sto czy dwieście lat temu.
Lokalizacja i dojazd do muzeum
Muzeum mieści się przy ulicy Świętego Ducha 12, w samym centrum toruńskiej starówki. To zabytkowy budynek z czasów Mikołaja Kopernika, położony tuż obok domu słynnego astronoma. Lokalizacja jest więc idealna dla osób zwiedzających Toruń – można połączyć wizytę w muzeum z innymi atrakcjami starówki.
Dojazd samochodem jest możliwy, ale w centrum może być problem z parkowaniem. Cała toruńska starówka znajduje się w Strefie Płatnego Parkowania. W pobliżu są parkingi podziemne – pod CSW i CKK Jordanki. Dla osób przyjeżdżających z daleka dobrym rozwiązaniem jest Parking pod mostem, skąd do muzeum można dojść spacerem. Najlepiej jednak zostawić samochód poza starówką i dotrzeć komunikacją miejską, pieszo lub rowerem.
Godziny otwarcia i ceny biletów
Muzeum jest czynne codziennie w godzinach od 10:00 do 17:00. To wygodne godziny, które pozwalają zaplanować wizytę zarówno przed południem, jak i po południu. Możliwa jest też wizyta w innych godzinach, ale wymaga wcześniejszej rezerwacji telefonicznej lub mailowej.
Twórcy muzeum starają się utrzymywać ceny biletów na niskim poziomie, żeby miejsce było dostępne dla każdego. Konkretne ceny warto sprawdzić na stronie internetowej muzeum lub zapytać telefonicznie – mogą się zmieniać w zależności od sezonu czy rodzaju zwiedzania.
Na zwiedzanie warto zarezerwować przynajmniej godzinę. Choć muzeum to jedno pomieszczenie, opowieść przewodniczki i bogactwo eksponatów sprawiają, że czas mija szybko. Niektórzy goście spędzają tu nawet więcej czasu, szczególnie jeśli zabierają ze sobą starsze pokolenie, dla którego wizyta staje się okazją do wspomnień i opowieści.
Muzeum nie jest typową galerią z gablotami. To żywe miejsce, gdzie można dotknąć historii – niektóre zabawki są demonstrowane „na żywo”, nakręcane, puszczane w ruch. Dla dzieci to niezwykłe przeżycie zobaczyć, jak działały zabawki sprzed stu lat.
Muzeum Zabawek i Bajek w Toruniu to miejsce, które łączy pokolenia. W dobie wszechobecnej technologii pokazuje, że zabawa może być prosta, a jednocześnie fascynująca. Nie trzeba najnowszego gadżetu, żeby rozpalić wyobraźnię – wystarczy lalka z błękitnymi oczami, konik na biegunach czy kolejka elektryczna. A przede wszystkim – opowieść, która ożywia te przedmioty i przenosi w świat, gdzie czas płynął wolniej, a dzieciństwo trwało dłużej.