Centrum Sztuki Współczesnej Znaki Czasu to miejsce, które od 2008 roku zmienia oblicze kulturalnego Torunia. Zamiast kolejnego gotyckiego kościoła czy muzeum poświęconego Kopernikowi, dostajemy nowoczesną przestrzeń wystawienniczą, gdzie sztuka współczesna ma się dobrze. Budynek stoi na Wałach Sikorskiego, tuż przy Wiśle, i już z zewnątrz widać, że to coś innego niż średniowieczna zabudowa Starego Miasta.
Dla tych, którzy szukają w Toruniu czegoś poza piernikami i gotykiem, CSW będzie strzałem w dziesiątkę.
- nowoczesna architektura w sercu Torunia
- dynamiczny program wystawienniczy
- międzynarodowe współprace artystyczne
- cykliczne festiwale sztuki
- przestrzeń do otwartej dyskusji o sztuce
Nowoczesna architektura w historycznym mieście
Budynek zaprojektowany przez wrocławską pracownię R2 Leszka Rubika na podstawie koncepcji Edwarda Lacha to ciekawa forma architektoniczna. Kwadratowa podstawa podzielona na dziewięć modułów, w tym przeszklony walec – konstrukcja wyraźnie kontrastuje z otoczeniem, ale nie w sposób agresywny. Nowoczesne wyposażenie pozwala na zaawansowane technologicznie prezentacje, co w przypadku sztuki współczesnej ma naprawdę znaczenie.
Obiekt powstał ze środków miasta, dofinansowania Unii Europejskiej i dotacji Ministerstwa Kultury. Samo centrum jako instytucja zostało powołane już w 2006 roku przez Ministra Kultury w ramach programu „Znaki Czasu”, ale na otwarcie dla publiczności trzeba było poczekać do czerwca 2008.
Fundacja World Press Photo uznaje toruńskie CSW za miejsce prezentujące najlepiej przygotowane ekspozycje wystawy World Press Photo na świecie. To spory komplement, biorąc pod uwagę, że ta sama wystawa trafia do dziesiątek miast na całym globie.
Co można zobaczyć w CSW Znaki Czasu
Program wystawienniczy koncentruje się na sztuce współczesnej w różnych odsłonach – od malarstwa i rzeźby, przez instalacje, aż po wideo art i performance. Nie ma tu stałej ekspozycji w tradycyjnym rozumieniu, choć funkcjonuje przestrzeń z rotacyjną kolekcją własną centrum. Co trzy tygodnie na ścianie pojawia się nowy obiekt z wieloaspektowej kolekcji CSW, więc nawet jeśli ktoś odwiedzi to miejsce kilka razy w roku, zawsze zobaczy coś innego.
Centrum stawia na międzynarodowe kooperacje i interdyscyplinarność. Nie dziwi więc, że obok wystaw znajdziemy tu wykłady, seminaria czy programy rezydencyjne dla artystów. To miejsce otwartej dyskusji nad tym, co dzieje się w sztuce tu i teraz – bez akademickiego dystansu, ale też bez taniego sensacjonalizmu.
Festiwale i wydarzenia cykliczne
Jeśli ktoś planuje wizytę w konkretnym terminie, warto sprawdzić kalendarz wydarzeń. CSW organizuje kilka cyklicznych festiwali, które przyciągają publiczność z całej Polski.
W marcu odbywa się CoCArt Music Festival – prawdziwa uczta dla fanów nowej muzyki i sztuki audiowizualnej. Listopad to czas Festiwalu Performance „Koło Czasu”, jedynej w Toruniu imprezy w całości poświęconej działaniom performatywnym i wideo performance. W maju można trafić na Międzynarodowy Festiwal Plakatu i Typografii PLASTER, pokazujący typografię i plakat jako dziedziny balansujące między tradycją a nowoczesnością.
Każdego roku w styczniu prezentowana jest wystawa World Press Photo – najbardziej prestiżowego konkursu fotografii prasowej na świecie. Toruńskie CSW pokazuje tę wystawę od 2009 roku i zdobyło w tym zakresie międzynarodową renomę.
Centrum organizuje również pokazy filmowe, w tym przeglądy klasyków kina czy specjalne seanse dla seniorów. To nie tylko galeria, ale pełnoprawne centrum kultury z szerokim programem.
Dla kogo jest CSW w Toruniu
Przede wszystkim dla osób ciekawych sztuki współczesnej – tych, którzy nie boją się instalacji wideo, obiektów intermedialnych czy performance. Nie trzeba być koneserem ani znać się na najnowszych trendach w art worldzie. Wystarczy otwartość i chęć zobaczenia czegoś, czego nie ma w tradycyjnych muzeach.
Rodziny z dziećmi? Zależy od wieku i temperamentu dzieciaków. Centrum prowadzi działania edukacyjne, ale nie jest to miejsce z interaktywnymi zabawkami jak w centrach nauki. Starsze dzieci i młodzież zainteresowana sztuką na pewno znajdą tu coś dla siebie. Małe dzieci mogą się nudzić, chyba że trafi się akurat warsztat czy wydarzenie rodzinne.
Miłośnicy fotografii powinni zaplanować wizytę na styczeń, kiedy można zobaczyć World Press Photo. To wyjątkowa okazja, żeby obejrzeć najlepsze zdjęcia prasowe z całego świata w jednym miejscu.
Lokalizacja i dojazd do centrum
CSW Znaki Czasu znajduje się przy Wałach gen. Sikorskiego 13, tuż przy Wiśle. To kilka minut spacerem od Starego Miasta – można połączyć zwiedzanie średniowiecznego Torunia z wizytą w nowoczesnej galerii.
Dojazd komunikacją miejską nie stanowi problemu – w pobliżu jest kilka przystanków autobusowych. Dla zmotoryzowanych dostępny jest parking, choć w weekendy i podczas większych wydarzeń może być ciasno. Okolica nadwiślańska zachęca do spaceru, więc jeśli pogoda dopisuje, warto wybrać się pieszo.
Budynek jest nowoczesny i dostosowany dla osób z niepełnosprawnościami – są windy, podjazdy, odpowiednio szerokie przejścia.
Godziny otwarcia i informacje praktyczne
Centrum jest otwarte od wtorku do czwartku w godzinach 10:00-18:00. W piątki można zostać dłużej – galeria pracuje do 20:00. Weekendy to godziny 12:00-18:00 w soboty i niedziele. Poniedziałki są dniami wolnymi od zwiedzania.
Na zwiedzanie samych wystaw warto zarezerwować od godziny do dwóch, w zależności od tego, ile czasu poświęca się czytaniu opisów i kontemplacji poszczególnych dzieł. Jeśli w programie jest wykład, projekcja filmowa czy performance, należy doliczyć odpowiednio więcej czasu.
Informacje o cenach biletów najlepiej sprawdzić bezpośrednio na stronie centrum (www.csw.torun.pl) lub pod numerem telefonu 56 610 97 00, ponieważ mogą się różnić w zależności od rodzaju wystawy czy wydarzenia. Kontakt mailowy: [email protected].
Warto śledzić program na stronie internetowej centrum – wystawy zmieniają się regularnie, a wydarzenia specjalne jak festiwale, warsztaty czy spotkania z artystami mogą znacząco wzbogacić doświadczenie wizyty. CSW ma również wirtualne zwiedzanie dostępne online, co może być dobrym sposobem na sprawdzenie, czy aktualna wystawa nas interesuje, zanim wybierzemy się na miejsce.
