W grudniu 2025 roku Toruń stał się areną innowacyjnego projektu związanego z wprowadzeniem Szkolnych Budżetów Partycypacyjnych (SBP). Inicjatywa ta, zainicjowana przez Biuro Dialogu i Innowacji Miejskich, Pracownię Zrównoważonego Dialogu oraz wspierana przez Fundację Pole Dialogu i Toruńskie Laboratorium Miejskie, miała na celu zaangażowanie różnych grup społecznych w proces tworzenia wzorcowego modelu SBP. Istotą tej inicjatywy było zebranie opinii uczniów, nauczycieli, rodziców oraz przedstawicieli lokalnych władz i organizacji pozarządowych, aby lepiej zrozumieć potrzeby i gotowość szkół do adaptacji tego mechanizmu.
Interaktywne warsztaty i konsultacje
W ramach konsultacji zorganizowano kilka kluczowych wydarzeń, w tym warsztaty tematyczne skierowane do młodzieży i dorosłych. Młodzi uczestnicy mieli okazję wziąć udział w warsztacie „Szkolny Budżet Idealny”, podczas gdy dorośli zastanawiali się nad sposobami implementacji SBP w Toruniu. Dodatkowo, odbyło się otwarte spotkanie konsultacyjne oraz przewidziano możliwość zgłaszania uwag pisemnych, zarówno w formie elektronicznej, jak i tradycyjnej. Łącznie w wydarzeniach uczestniczyło 50 osób reprezentujących różnorodne środowiska szkolne i społeczne.
Kluczowe rekomendacje dla SBP
Konsultacje przyniosły wiele istotnych rekomendacji, które mają na celu efektywne wdrożenie SBP. Podkreślono, że SBP powinno służyć jako narzędzie edukacyjne, rozwijające kompetencje obywatelskie i odpowiedzialność uczniów, a nie jedynie jako sposób zarządzania finansami. Ważne jest, aby uczniowie mieli rzeczywisty wpływ na wybór projektów, a rola dorosłych powinna być wspierająca. Zasugerowano elastyczność modelu wdrożeniowego, pozwalającą na różne formy adaptacji w zależności od specyfiki danej szkoły.
Strategia wdrażania i podział środków
Rekomendowane etapy implementacji obejmują informowanie, zgłaszanie pomysłów, weryfikację, dopracowanie koncepcji, głosowanie oraz realizację i ewaluację. Uznano za niezbędne powołanie zespołów roboczych z udziałem uczniów, nauczycieli i dyrekcji oraz rozważenie różnorodnych pul finansowych w zależności od grup wiekowych. Ponadto, zarekomendowano przejęcie formalno-finansowej obsługi przez Urząd Miasta, aby odciążyć szkoły i skupić się na funkcji edukacyjnej.
Wsparcie i inkluzywność
Zaleca się stworzenie mechanizmów wspierających, takich jak szkolenia, materiały edukacyjne oraz sieci wymiany doświadczeń między szkołami. Równość i dostępność powinny być priorytetem przy tworzeniu SBP, co oznacza konieczność dostosowania form udziału do różnych barier komunikacyjnych i technologicznych. Działania animacyjne mogą pomóc w zwiększeniu zaangażowania uczniów.
Monitorowanie i pilotaż
Konsultacje wskazały na potrzebę ustanowienia systemu monitoringu i ewaluacji, który pozwoli na zbieranie danych feedbackowych i ciągłe doskonalenie procesu. Zaplanowano także pilotaż SBP w 2026 roku, w którym weźmie udział 14 toruńskich szkół. Każda z placówek otrzyma około 2000 zł, co pozwoli na przetestowanie procedur zgłaszania i wyboru projektów oraz analizę potencjalnych barier.
Szkoły uczestniczące w pilotażu
W pilotażu weźmie udział siedem szkół podstawowych, w tym Szkoła Podstawowa nr 10 i Szkoła Podstawowa nr 14 im. Błękitnej Armii, oraz siedem szkół ponadpodstawowych, w tym III Liceum Ogólnokształcące i Zespół Szkół Muzycznych im. K. Szymanowskiego. Te placówki będą pionierami we wdrażaniu SBP, co może stanowić punkt odniesienia dla innych szkół w przyszłości.
Cały proces ma na celu nie tylko edukację młodzieży i rozwijanie ich umiejętności obywatelskich, ale także stworzenie modelu, który będzie mógł być skalowany i adaptowany do różnych środowisk szkolnych w całej Polsce.
Źródło: Urząd Miasta Torunia